Ks. Teofil Kamiński [1] – proboszcz od 1850 do 1876 r.

Teofil Kamiński urodził się 27 kwietnia 1815 r. we wsi Kamionki w parafii Biała jako syn Stanisława i Katarzyny z Kowalewskich. Do seminarium duchownego w Płocku został przyjęty 8 września 1835 r. Przedstawił wówczas metrykę urodzenia, świadectwo szkolne, pozwolenie rodziców oraz zaświadczenie, że nie brał udziału w rewolucji 1831 r. Niższe święcenia otrzymał 20 marca 1836 r., subdiakonat 25 maja 1839 r., diakonat 2 czerwca, zaś kapłaństwo 9 czerwca 1839 r. z prowizją na wikariat do Janowca. W Księdze zdań zapisano, że w ciągu czterech lat uczył się dość dobrze. W uwagach zapisano: Zostawał lat cztery w seminarium stosownie do nowego planu, zdatny do nauk, których też dopilnowywał. Obchodzenie jego ze współbraćmi w ostatnim roku bywało trochę nieuprzejme z okazji pewnego uporu swojego. Jest obawa, że jako się w nim okazuje przywiązanie znaczne do krewnych, będzie lubił towarzystwo i elegancję.

Pracę kapłańską rozpoczął na wikariacie w Janowcu, skąd został przeniesiony w 1840 r. do Raciąża, zaś od 1842 r. pracował w Wyszogrodzie [2].

Samodzielną placówkę jako proboszcz otrzymał w 1850 r. w Gójsku, obsługując jednocześnie Szczutowo. W 1856 roku w „spisie wszystkich kościołów parafialnych w Królestwie w diececyi płockiej dekanacie dobrzyńskim” ks. Teofil Kamiński widnieje jako proboszcz parafii Gójsk [3]. W 1861 roku wymieniany jest jako proboszcz parafii w Gójski i filii w Szczutowie. W pracach duszpasterskich pomaga mu wikary Antoni Pawłowski [4].

W czasie powstania styczniowego jest proboszczem parafii w Gójsku i jej filii w Szczutowie i jednocześnie pełni funkcję dziekana dobrzyńskiego [5]. 28 grudnia 1863 r. dysponował na śmierć żandarma powstania styczniowego Tomasza Pajkowskiego, powieszonego przez Kozaków na polu za ostatnim domem w Gójsku, przy dzisiejszej szosie po lewej stronie w kierunku Sierpca. 13 marca 1863 r. stawiło się u proboszcza kilka osób, które potwierdziły, że 25 lutego 1863 r. w granicach parafii Słupia poległo na polu boju dziesięciu powstańców. Akt taki pod numerem 248 spisał ks. proboszcz 11 lipca 1863 r. Ks. proboszcz sporządził w księdze zmarłych 34 akta zgonu powstańców poległych w bitwie z Moskalami pod Szczutowem Bliznem w dniu 9 lipca 1863 r [6]. Na grobach powstańców na cmentarzu parafialnym w Szczutowie postawiono później pomnik, który 16 maja 1930 r. poświęcił biskup L. Wetmański.

Ks. Teofil Kamiński, proboszcz parafii Gójsk i Filii Szczutowo, były dziekan zmarł w Gójsku 11 stycznia 1876 r. o czym donosił nekrolog w Kurierze Warszawskim z 12 (24)[7] stycznia 1876 roku [8], [9]. Pochowany został na miejscowym cmentarzu. Żył 61 lat, w tym 37 lat w kapłaństwie.

[1] Na podstawie biogramu Ks. Michała Mariana Grzybowskiego. [w:] Ks. M. M. Grzybowski, Duchowieństwo diecezji płockiej wiek XIX, T. 3, Płock 2012, s. 130-131.

[2] Ks. Teofil Kamiński, na mocy rozporządzenia rządowego w miesiącu grudniu 1843 roku zostaje uznany za ukwalifikowanego do posiadania beneficyów i zatwierdzony przez władze carskie na wikaryusza z Wyszogroda dyecyzyi płockiej. [w:] Pamiętnik Religijno-Moralny: czasopismo ku zbudowaniu i pożytkowi tak duchownych, jako i świeckich osób. T. 4, z. 6 (1843) s. 93.

[3] Red. L. Rogalski, Pamiątka katolicka czyli zbiór pism i zdań religijnych przykładami popartych, ku utwierdzeniu pobożności chrześcijańskiej : oraz wiadomości historyczne hierarchii kościoła rzymsko-kat. Dotyczące, Nakładem i drukiem J. Glücksberga, księgarza szkół publicznych w Królestwie Polskiem, Warszawa 1856, s. XLIV (44) i LXXXIV (84).

[4] Catalogus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Plocensis pro Anno Domini… 1861 s. 12 https://polona.pl/archive?uid=97649148&cid=103244844

[5] Nina Kassan, Początkowa faza kasaty klasztorów diecezji płockiej [w:] Notatki Płockie nr 40 z 2012 r s. 232-233.

[6] Katolickie Pismo Codzienne Głos Mazowiecki. Powstanie Styczniowew Ziemi Dobrzyńskiej. Ks. Czesław Lissowski. Nr 49 A z 02 marca 1938 roku. część 33. Opublikowane na stronie internetowej Mazowieckiej Biblioteki Cyfrowej www.mbc.cyfrowemazowsze.p, [Dostęp 2023-04-02].

[7] W 1582 r.  papież Grzegorz XIII wprowadził do użycia nowy kalendarz, który także w tym samym roku wprowadziła Polska – powszechnie zwany gregoriańskim. Na terenie Imperium Rosyjskiego kalendarz ten wprowadzono dopiero po upadku imperium, czyli po Rewolucji 1917. Na terenach zaboru rosyjskiego po upadku powstania listopadowego do obowiązkowego obiegu powrócił stary kalendarz – juliański – ten, który obowiązywał w Imperium Rosyjskim. Stąd od pewnego momentu pojawia się w aktach metrykalnych podwójne datowanie, zapisywane najpierw data  wg kalendarza juliańskiego (data urzędowa zaborcy rosyjskiego) łamana  lub w nawiasie data według kalendarza gregoriańskiego. Aby obliczyć datę według nowego stylu w XIX w. do daty według starego stylu trzeba dodać 12 dni a w XX w. 13 dni. Źródło: Praktykowanie Genealogii, www.wordpress.com, [Dostęp 2023-04-02].

[8] Kurier Warszawski z dnia 12 (24) stycznia 1876, s. 3.

[9] Korespondent Płocki Nr 4 z dnia 2 (14 stycznia) 1876 r.